|
|
| Erken Tanı İçin Yılda Bir ‘pap Smear’ |
|
|
Rahim ağzı kanseri birçok kadını tehdit ediyor. Rahim ağzı kanserinin, yılda bir defa yapılması gereken, basit ama önemli bir tarama testi olan “pap smear” testi ile erken dönemde tanısını koymak zor değil.
Rahim ağzı kanseri, kadın kanserleri sıralamasında memeden sonra en sık görülen kanser türü. Pap smear testinin amacı, rahim ağzı bölgesinde bulunan ufak bir hücre değişiminin bile erken tanısını koyabilmek. Böylelikle kanser henüz oluşma aşamasında iken fark edilebilir. İşte bu sebeple pap smear testi büyük önem taşır.
Acıbadem Hastanesi Kadıköy Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Deniz Gökalp bu önemli bir testin tam olarak ne olduğunu ve özelliklerini şöyle anlatıyor:
“Pap smear testi, jinekolojik muayene sırasında uygulanan, rahim ağzındaki hücresel değişiklikleri taramaya yarayan bir testtir. Testin uygulanmasının ana amacı, tüm kadın kanserleri arasında en önde gelenlerden olan rahim ağzı (serviks) kanserinin yakalanmasıdır. Rahim ağzı kanserleri erken yakalandığında hem tedavisi çok daha kolay yapılabilir, hem de iyileşme şansı çok daha yüksek olur. Pap smear testi, aynı zamanda enfeksiyon varlığını ve ileride kansere dönüşebilecek normal dışı hücreleri de saptayabilir.”
PAP SMEAR TESTİ
Pap smear testi rahim ağzı kanserinin erken tanısı için kullanılan bir tarama yöntemidir. Ancak kesinlikle rahim değil, rahim ağzı kanseri olduğunun altını çizmek gerekir. Rahim kanseri denildiğinde, rahmin daha üst kısımlarında oluşan kanser çeşidi ifade edilir.
Rahim bölgesi iki bölümden oluşuyor. Birincisi rahmin giriş kısmı olan ağzı, diğeriyse rahmin gövde kısmı. Rahmin gövdesinin kanseri konusunda bu test yeterince bilgi vermez. Rahmin ağız kısmı ise cilde benzer ince bir doku tabakasıyla örtülüdür. Bu dokuyu oluşturan hücreler sürekli çoğalırlar. Bu çoğalma sırasında alt tabakayı oluşturan hücreler yavaşça rahim ağzı yüzeyine doğru yer değiştirerek vajinaya dökülürler. Bu çoğalma süresince bir şekilde değişiklik olduğunda anormal hücreler oluşur. İşte bu anormal hücreler kansere dönüşebilir.
NASIL UYGULANIYOR?
PAP smear testi, kesinlikle cerrahi bir işlem değil. İşlem çok basit bir uygulamayla yapılır. Dr. Deniz Gökalp uygulamayı şöyle anlatıyor: “Jinekolojik muayene sırasında bir fırçanın ya da tahta bir çubuğun rahim ağzı ve etrafındaki vajina dokusuna dokundurulmasıyla akıntıdan örnek alınır. Takiben alınan hücre örnekleri lam adı verilen cama yayılır ve alınan hücrelerin incelenmesi için patolojiye yollanır.”
Örnekle birlikte rahim ağzında ve vajende bulunan hücreler aynı anda alındığından, test birden fazla hastalık ortaya koyabilir. Yani, bu test sadece hücre değişimini değil, aynı anda vajenin hormon durumunu, mikrobik hastalıkları da ortaya koyar.
PAP SMEAR TESTİ AĞRI YAPMAZ!
Kadınların bir çoğu smear testinin ağrıya yol açtığını düşünür. Oysa bu testte örnek vajendeki akıntıdan alındığı için hiçbir ağrı oluşmaz ve özel bir alet gerekmez. Bu testi yapmak için vajinaya rahim ağzını gösteren spekulum isimli özel bir alet uygulandığını belirten Dr. Gökalp “Bazı kadınlarda pap smear testi öncesi vajinaya uygulanan bu alet rahatsızlık veya ağrı hissi uyandırabilir ancak işlemin kendisi kesinlikle can yakıcı değildir” diyerek korkulacak bir işlem olmadığının bir kez daha altını çiziyor.
NE SIKLIKLA YAPILMALI?
Pap smear testinin cinsel yaşama adımını atmış her kadına uygulanması gerekir. Sağlıklı bir kadında rutin jinekolojik muayene yılda bir kez önerilir. Ve kadının yaşı kaç olursa olsun, bu rutin muayenede pap smear testinin de yapılması önem taşır. Ancak Dr. Gökalp bir noktanın altını çizerek şöyle söylüyor: “Pap smear testinin genellikle yıllık yaptırılması önerilse de, 3 tane peş peşe pap smear sonucunuz normal bulunduğu takdirde, doktorunuz size 3 yılda bir tarama önerebilir. Buna karşılık pap smear sonucunuzda normal dışı veya riskli bir durum söz konusu ise yılda birden daha sık tarama da gerekli olabilir.”
PAP SMEAR TESTİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Pap smear testi sonucunun normal bulunması, hücrelerin normal görünümde olduğunu gösterir. Ancak enfeksiyon varlığında tedavi verilip, test bir süre sonra tekrar edilir. Sonuç anormal çıktığında ise ek testlere ihtiyaç duyulur. Ancak pap smear testinin kesin tanı değil bir tarama testi olduğunu unutmamak gerekir. Bu nedenle anormal çıkan bir pap smear sonucu her zaman kanser veya kanser öncesi durum anlamına gelmer. Dr. Gökalp test olumsuz çıktığında yapılanları şöyle sıralıyor: “Test sonucu olumsuz çıktığı takdirde genellikle bir kez daha tekrarlanıyor. Bulgular aynıysa, vajina ve rahim ağzının kolposkopik muayenesini yapılır. Kolposkop adı verilen aletle ve genellikle poliklinik şartlarında uygulanabilen bu muayenede rahim ağzı ve vajen adeta mikroskop altındaymış gibi gibi büyütülerek incelenir ve şüpheli yerlerden biyopsi alınır. Sonuçlara göre jinekolog bundan sonra yapılacaklar ve takibin nasıl olacağı konularında hastayı bilgilendirir.”
BU NOKTALARA DİKKAT!
Pap smear testinden önce dikkat etmeniz gereken birkaç durum: Pap smear testinden önce vajina sabun veya benzeri maddelerle yıkanmamalı.
Kullanılıyorsa vajinal ovül (fitil) veya kremlerin kullanımı bırakılmalı.
İşlemden 1 gün önce cinsel ilişkiye girilmemeli.
Mümkünse regl dönemlerinde pap smear testi yapılmamalı.
|
| |
|
|
